De Joodse wijk

De Joodse wijk

Op maandag hebben we de Joodse wijk, in het Arabisch de ‘Mellah’ bezocht. Diverse Marokkaanse steden hebben een Mellah. Die van Fès en Marrakech zijn het bekendste.

Allereerst hebben we op La Place de Ferblantiers (= blikslagers) een kop koffiegedronken. De koffie in het hotel is namelijk van heel matige kwaliteit. Verder is het hotel prima, maar het ontbijt en vooral de koffie zijn echt onder de maat! 
Vanaf het pleintje zagen we ook weer de talloze ooievaars. Ze staan overal op gebouwen en met name de zendmasten (‘verpakt’ als palmbomen!) zijn populair. 

Via een heel ander deel van de stad zijn we vervolgens naar de Joodse begraafplaats gelopen. Deze wijk was beduidend armoediger dan wat we tot nu toe gezien hadden. De huisjes waren slecht onderhouden, de winkeltjes bevatten niet nader te definiëren nering, de bewoners zagen er slecht gekleed uit en we kwamen ineens veel mensen in een rolstoel tegen. Het leek alsof slechte voeding en ziektes als polio hun tol hadden geeist.

We waren zeer onder de indruk van deze begraafplaats. Een enorm terrein met 20.000 graven ontvouwde zich voor onze ogen, toen we het kleine toegangspoortje gepasseerd waren. Ik heb ergens gelezen dat er in de 16e eeuw zeker 30.000 joden (afkomstig uit Spanje en Portugal) in Marrakech hebben gewoond. In de 19e eeuw kwamen daar nog eens grote groepen joden uit het Atlasgebergte bij. Hierdoor bevatte Marrakech lange tijd de grootste Joodse gemeenschap van Marokko. In de jaren ‘50/’60 van de vorige eeuw zijn de meeste joden naar Israël verhuisd.

De synagoge die we daarna bezochten, telt nu nog maar honderd leden. Deze zogenaamde Lazama Synagoge is gesticht door joden die in 1492 door koningin Isabella en koning Ferdinand uit Spanje verdreven werden. Rabbi Yitzhak Deloya was de initiatiefnemer voor de synagoge en noemde deze Tzlat Laazama, de synagoge van de gedeporteerden. Het gebouw is onlangs prachtig gerestaureerd.  

Eind van de middag zijn we weer naar ons inmiddels favoriete plein Jamee El Fna gelopen. Met name dankzij de talloze artiesten die daar optreden, heeft het plein van UNESCO de status van Werelderfgoed gekregen. De verhalenvertellers en andere artiesten houden namelijk het orale en immateriële Erfgoed van de Mensheid in stand.
Ze zijn nu trouwens op het plein met een uitgebreide renovatie bezig, zo vertelde Sophie ons. We raakten zaterdag aan de praat met deze Nederlandse dame die in de Rue Riad Zitoun Lakdim een klein cafeetje runt. Ze serveert daar met name koffie met stroopwafels (!) en eigengemaakte appeltaart. Een verhuizing vanuit ons kille klimaat naar Marrakech leek ons een behoorlijk grote (maar overigens wel heel stoere!) overgang. Van de zomer was het zelfs 53 graden in de stad.
Dan is het nu met zo’n 27/28 graden wel een stuk aangenamer!